Samsun KAPALI 30°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
  • Samsun Özel Haber
  • Genel
  • KARADENİZ’İN DERİNLİKLERİNE 2 MİLYON TON ATIK! BİLİM DÜNYASINA ÇAĞRI: BU DEŞARJIN SONUCU NE OLACAK?

KARADENİZ’İN DERİNLİKLERİNE 2 MİLYON TON ATIK! BİLİM DÜNYASINA ÇAĞRI: BU DEŞARJIN SONUCU NE OLACAK?

Cengiz Holding bünyesindeki Eti Bakır’ın Samsun’daki tesislerinden kaynaklanan fosfojips atıklarının Karadeniz’e deşarj edilmesini öngören proje, önemli bilimsel soruları beraberinde getiriyor. Karadeniz’in 90 metreden sonra büyük ölçüde oksijensiz olan derin sularında bu atıkların nasıl bir kimyasal değişime yol açacağı araştırıldı mı? Üniversitelere, bağımsız bilim insanlarına ve çevre uzmanlarına çağrımızdır: Bu projeyi bilimsel olarak inceleyin!

Karadeniz’in geleceğini ilgilendiren önemli bir çevre tartışması Samsun’da gündemdeki yerini koruyor.

Cengiz Holding bünyesindeki Eti Bakır’ın Tekkeköy’de bulunan tesislerinde üretim sonucu ortaya çıkan fosfojips atıklarının, deniz suyuyla karıştırılarak boru hattı aracılığıyla Karadeniz’in yaklaşık 260 metre derinliğine bırakılmasını öngören proje, çevresel etkileri bakımından kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gereken bir konu.

Proje kapsamında yıllık yaklaşık 2 milyon ton kalsiyum sülfatın bertaraf edilmesi planlanıyor.

Ancak burada yalnızca denize bırakılacak atık miktarını değil, bu atıkların Karadeniz’in kendine özgü kimyasal yapısıyla nasıl etkileşime gireceğini de konuşmamız gerekiyor.

KARADENİZ’İN 90 METREDEN SONRASI NEDEN ÖNEMLİ?

Karadeniz, dünyanın en büyük anoksik deniz havzalarından biri olarak biliniyor.

Denizin derin sularında oksijen bulunmuyor. Daha derin tabakalarda ise hidrojen sülfür (H₂S) içeren bir ortam mevcut.

Bilimsel araştırmalar, Karadeniz’deki oksijenli tabakanın geçmiş yıllara göre daraldığını da ortaya koyuyor.

Bu durum, 260 metre derinliğe yapılması planlanan deşarjı daha önemli hale getiriyor.

Çünkü burada söz konusu olan yalnızca bir atığın denize bırakılması değil; oksijensiz, hidrojen sülfür içeren ve kendine özgü kimyasal dengesi bulunan bir deniz ortamına endüstriyel atık verilmesi.

FOSFOJİPS İLE DENİZİN KİMYASAL DENGESİ NASIL ETKİLEŞECEK?

Fosfojipsin temel bileşenlerinden biri kalsiyum sülfattır.

Oksijensiz ortamlarda bazı mikroorganizmalar sülfatı kullanarak kimyasal dönüşümlere neden olabilir. Uygun koşullarda bu süreç hidrojen sülfür oluşumuna katkıda bulunabilir.

Ayrıca fosfojipsin içerdiği ağır metaller ve doğal radyoaktif bileşenlerin deniz suyuyla temas ettiğinde nasıl davranacağı da önem taşıyor.

2021 yılında Environmental Pollution dergisinde yayımlanan bilimsel bir araştırmada, fosfojips kaynaklı sızıntıların deniz suyuyla karışması sırasında bazı ağır metallerin ve doğal radyonüklitlerin çözünme ve çökelme davranışları incelendi.

Araştırma, bazı kirleticilerin çökeltilerle tutulabildiğini, bazılarının ise sıvı fazda kalabildiğini ortaya koydu.

Bu sonuç, Karadeniz’deki proje için doğrudan bir zarar kanıtı değil. Ancak atığın kimyasal bileşiminin ve deniz ortamındaki uzun vadeli davranışının araştırılması gerektiğini gösteriyor.

BİLİM DÜNYASINA 7 ÖNEMLİ SORU

Üniversitelerimize, deniz bilimleri araştırma merkezlerine, kimya mühendislerine, çevre mühendislerine ve bağımsız bilim insanlarına çağrıda bulunuyoruz:

  1. Fosfojips atıkları Karadeniz’in 260 metre derinliğindeki anoksik ortamla karşılaştığında hangi kimyasal reaksiyonlar meydana gelebilir?
  2. Atığın içerdiği sülfatın, Karadeniz’in hidrojen sülfür dengesi üzerindeki uzun vadeli etkisi ne olabilir?
  3. Fosfojips içerisindeki uranyum, radyum, polonyum-210 ve ağır metallerin deniz suyunda çözünme, çökelme ve birikme davranışı nasıl olacaktır?
  4. Deşarj sonucunda oluşacak atık bulutu deniz tabanında mı kalacak, yoksa dip akıntılarıyla başka bölgelere taşınabilecek mi?
  5. Yıllık milyonlarca tonluk atık bertarafının uzun yıllar devam etmesi halinde deniz tabanında nasıl bir kimyasal ve radyoaktif birikim oluşabilir?
  6. Deşarjın balıkçılık sahalarına, deniz canlılarına ve kıyı ekosistemlerine dolaylı etkileri olabilir mi?
  7. Projenin uzun vadeli çevresel etkilerini belirlemek için hangi bağımsız ölçüm ve izleme sistemleri kurulmalıdır?

ÜNİVERSİTELERE VE BAĞIMSIZ BİLİM İNSANLARINA ÇAĞRIMIZDIR!

Bu soruların cevabı siyasi tartışmalarla değil, bilimsel araştırmalarla verilmelidir.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi başta olmak üzere deniz bilimleri, çevre mühendisliği, kimya, jeoloji ve radyasyon alanlarında çalışan akademisyenlerin konuya ilişkin bağımsız araştırmalar yapmasını bekliyoruz.

ÇED raporlarında yer alan verilerin bağımsız laboratuvarlarda doğrulanması, atıkların gerçek kimyasal bileşiminin açıklanması ve deniz tabanında uzun vadeli birikim ihtimalinin modellenmesi gerekiyor.

Ayrıca deşarj öncesinde ve sonrasında deniz suyundan, sedimentten ve canlı organizmalardan numuneler alınarak karşılaştırmalı ölçümler yapılmalı.

Bu araştırmalar kamuoyuna açık biçimde paylaşılmalı.

KARADENİZ BİR DAHA GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN BİR RİSKE MARUZ KALMAMALI

Kimse sanayi yatırımlarına karşı olmak zorunda değil. Ancak ekonomik faaliyetlerin çevre üzerindeki olası sonuçları da göz ardı edilemez.

Karadeniz yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin de ortak doğal mirasıdır.

Bir projenin çevreye zarar vermeyeceğini söylemek için de zarar vereceğini iddia etmek için de bilimsel veriye ihtiyaç vardır.

Bizim talebimiz açık:

Karadeniz’e yapılması planlanan bu deşarjın etkileri, bağımsız bilim insanları tarafından araştırılsın. Sonuçlar kamuoyuna açıklansın.

Çünkü çevreyi korumanın en doğru yolu, felaket yaşandıktan sonra değil, risk ortaya çıkmadan önce harekete geçmektir.

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

KARADENİZ’E YILDA 2 MİLYON TON ATIK MI DEŞARJ EDİLECEK? CENGİZ HOLDİNG’İN COP31 ORTAKLIĞI TARTIŞMA YARATTI!

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için gizlilik politikamızı inceleyebilirsiniz.