Cengiz Holding bünyesindeki Eti Bakır’ın Samsun’daki tesislerinden kaynaklanan fosfojips atıklarının Karadeniz’e deşarj edilmesini öngören proje, önemli bilimsel soruları beraberinde getiriyor. Karadeniz’in 90 metreden sonra büyük ölçüde oksijensiz olan derin sularında bu atıkların nasıl bir kimyasal değişime yol açacağı araştırıldı mı? Üniversitelere, bağımsız bilim insanlarına ve çevre uzmanlarına çağrımızdır: Bu projeyi bilimsel olarak inceleyin!
Karadeniz’in geleceğini ilgilendiren önemli bir çevre tartışması Samsun’da gündemdeki yerini koruyor.
Cengiz Holding bünyesindeki Eti Bakır’ın Tekkeköy’de bulunan tesislerinde üretim sonucu ortaya çıkan fosfojips atıklarının, deniz suyuyla karıştırılarak boru hattı aracılığıyla Karadeniz’in yaklaşık 260 metre derinliğine bırakılmasını öngören proje, çevresel etkileri bakımından kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gereken bir konu.
Proje kapsamında yıllık yaklaşık 2 milyon ton kalsiyum sülfatın bertaraf edilmesi planlanıyor.
Ancak burada yalnızca denize bırakılacak atık miktarını değil, bu atıkların Karadeniz’in kendine özgü kimyasal yapısıyla nasıl etkileşime gireceğini de konuşmamız gerekiyor.
Karadeniz, dünyanın en büyük anoksik deniz havzalarından biri olarak biliniyor.
Denizin derin sularında oksijen bulunmuyor. Daha derin tabakalarda ise hidrojen sülfür (H₂S) içeren bir ortam mevcut.
Bilimsel araştırmalar, Karadeniz’deki oksijenli tabakanın geçmiş yıllara göre daraldığını da ortaya koyuyor.
Bu durum, 260 metre derinliğe yapılması planlanan deşarjı daha önemli hale getiriyor.
Çünkü burada söz konusu olan yalnızca bir atığın denize bırakılması değil; oksijensiz, hidrojen sülfür içeren ve kendine özgü kimyasal dengesi bulunan bir deniz ortamına endüstriyel atık verilmesi.
Fosfojipsin temel bileşenlerinden biri kalsiyum sülfattır.
Oksijensiz ortamlarda bazı mikroorganizmalar sülfatı kullanarak kimyasal dönüşümlere neden olabilir. Uygun koşullarda bu süreç hidrojen sülfür oluşumuna katkıda bulunabilir.
Ayrıca fosfojipsin içerdiği ağır metaller ve doğal radyoaktif bileşenlerin deniz suyuyla temas ettiğinde nasıl davranacağı da önem taşıyor.
2021 yılında Environmental Pollution dergisinde yayımlanan bilimsel bir araştırmada, fosfojips kaynaklı sızıntıların deniz suyuyla karışması sırasında bazı ağır metallerin ve doğal radyonüklitlerin çözünme ve çökelme davranışları incelendi.
Araştırma, bazı kirleticilerin çökeltilerle tutulabildiğini, bazılarının ise sıvı fazda kalabildiğini ortaya koydu.
Bu sonuç, Karadeniz’deki proje için doğrudan bir zarar kanıtı değil. Ancak atığın kimyasal bileşiminin ve deniz ortamındaki uzun vadeli davranışının araştırılması gerektiğini gösteriyor.
Üniversitelerimize, deniz bilimleri araştırma merkezlerine, kimya mühendislerine, çevre mühendislerine ve bağımsız bilim insanlarına çağrıda bulunuyoruz:
Bu soruların cevabı siyasi tartışmalarla değil, bilimsel araştırmalarla verilmelidir.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi başta olmak üzere deniz bilimleri, çevre mühendisliği, kimya, jeoloji ve radyasyon alanlarında çalışan akademisyenlerin konuya ilişkin bağımsız araştırmalar yapmasını bekliyoruz.
ÇED raporlarında yer alan verilerin bağımsız laboratuvarlarda doğrulanması, atıkların gerçek kimyasal bileşiminin açıklanması ve deniz tabanında uzun vadeli birikim ihtimalinin modellenmesi gerekiyor.
Ayrıca deşarj öncesinde ve sonrasında deniz suyundan, sedimentten ve canlı organizmalardan numuneler alınarak karşılaştırmalı ölçümler yapılmalı.
Bu araştırmalar kamuoyuna açık biçimde paylaşılmalı.
Kimse sanayi yatırımlarına karşı olmak zorunda değil. Ancak ekonomik faaliyetlerin çevre üzerindeki olası sonuçları da göz ardı edilemez.
Karadeniz yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin de ortak doğal mirasıdır.
Bir projenin çevreye zarar vermeyeceğini söylemek için de zarar vereceğini iddia etmek için de bilimsel veriye ihtiyaç vardır.
Bizim talebimiz açık:
Karadeniz’e yapılması planlanan bu deşarjın etkileri, bağımsız bilim insanları tarafından araştırılsın. Sonuçlar kamuoyuna açıklansın.
Çünkü çevreyi korumanın en doğru yolu, felaket yaşandıktan sonra değil, risk ortaya çıkmadan önce harekete geçmektir.
KARADENİZ’E YILDA 2 MİLYON TON ATIK MI DEŞARJ EDİLECEK? CENGİZ HOLDİNG’İN COP31 ORTAKLIĞI TARTIŞMA YARATTI!
1
ABD’den petrol fiyatlarını düşürmek için yeni plan: Rusya yaptırımları gevşetilebilir
9546 kez okundu
2
AKP Samsun da karıştı… O isim de istifa etti.
8600 kez okundu
3
Başkan Halit Doğan’dan çözüm bekliyorlar.
7678 kez okundu
4
KAÇAK OTEL DE CHP’li düğünü…AKP’liler yapsaydı topa tutarlardı….
5288 kez okundu
5
DEMİRTAŞ’TAN ÜÇ TARAFA BİRDEN ÇAĞRI: DEVLET, ÖRGÜT VE SİYASET ADIM ATMALI!
4911 kez okundu
KARADENİZ’İN DERİNLİKLERİNE 2 MİLYON TON ATIK! BİLİM DÜNYASINA ÇAĞRI: BU DEŞARJIN SONUCU NE OLACAK?
KARADENİZ’E YILDA 2 MİLYON TON ATIK MI DEŞARJ EDİLECEK? CENGİZ HOLDİNG’İN COP31 ORTAKLIĞI TARTIŞMA YARATTI!
SAMSUN’DA GAZETECİYE TERS KELEPÇE SKANDALINDA DİKKAT ÇEKEN KARAR! POLİSE 22 BİN 500 TL CEZA
Samsun Emniyet Müdürlüğünde de görev yapmıştı. Ülkücü emekli polis hayatını kaybetti.
187 MİLYAR TL İLE KAÇ PAKET MAKARNA ALINIR? HESABI YAPTIK, RAKAMLAR DUDAK UÇUKLATTI!
AYŞEGÜL CİVİL’DEN ŞÜKRÜ KUMBASAR’A SERT TEPKİ: “İŞÇİNİN AÇLIĞINI BİLE SİYASİ HESAPLARINIZA ALET EDİYORSUNUZ!”
Kendi taraftarının kazan kaldırdığı Yüksel Yıldırım’a bakın kim övgüler yağdırdı????
Esnafın parasının hesabı soruldu mu? O soruşturma ne oldu?
ÜNSAL BAN DOSYASI YENİDEN AÇILDI! SİYASİ BAĞLANTILAR, BORSA İDDİALARI VE 70 MİLYON LİRALIK ZARAR
FİKRİYE TURGUT CİNAYETİNDE YENİ GELİŞME! YUSUF NAMLI TÜRKİYE’YE GETİRİLDİ