455 BİN YATIRIMCI, YÜZLERCE MİLYAR LİRALIK FON KRİZİ… AVRUPA’DA OLSAYDI HALK SOKAĞA MI ÇIKARDI?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bir ülkede yüz binlerce insanın birikimi tehlikeye girdiğinde yalnızca savcıların değil, toplumun da soracağı sorular vardır. Türkiye’de fon krizi büyürken Avrupa’da benzer skandallar karşısında halkın ve kurumların verdiği tepkiler yeniden gündemde.

Türkiye’de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesi kararı, finans piyasalarında büyük bir tartışma başlattı. SPK’nın 23 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre söz konusu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

Bu rakam, yüz binlerce insanın birikimini ilgilendiren ciddi bir toplumsal ve ekonomik meseleyle karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Üstelik mesele yalnızca paranın nerede olduğu değil. Vatandaşın güven duyduğu finansal sistemin nasıl denetlendiği, risklerin neden daha önce önlenemediği ve mağduriyetlerin nasıl giderileceği de sorgulanıyor.

AVRUPA’DA BÖYLE BİR SKANDAL YAŞANSAYDI HALK NASIL TEPKİ VERİRDİ?

Avrupa’da finansal skandallar yaşanmıyor değil. Ancak bazı örneklerde mağdurların mücadelesi zamanla ülke çapında toplumsal bir harekete dönüşebiliyor.

İngiltere’deki Post Office Horizon skandalı bunun çarpıcı örneklerinden biri.

Bir yazılım sistemindeki hatalar nedeniyle binlerce posta şubesi çalışanı haksız yere suçlandı. Mağdurlar yıllarca mücadele etti. Basının araştırmaları, mağdurların örgütlü mücadelesi, televizyon yapımları ve parlamentodaki soruşturmalar konuyu ülke gündeminin merkezine taşıdı.

İngiltere Parlamentosunun 13 Mart 2026 tarihli raporuna göre 11 bin 300’den fazla mağdura toplam 1,44 milyar sterlin ödeme yapılmıştı. 21 Ekim 2026’da İngiliz hükümeti ise toplam ödemenin 14 binden fazla kişiye 1,7 milyar sterlini aştığını açıkladı.

Üstelik Parlamento, tazminat süreçlerindeki gecikmeleri ve yapısal sorunları incelemeye devam ediyor.

Burada dikkat çekici olan, mağdurların yıllar süren mücadelesinin kamuoyu baskısına dönüşmesi ve kurumların hesap vermek zorunda kalmasıdır.

TÜRKİYE’DE İNSANLAR NEDEN DAHA GÜÇLÜ BİR TOPLUMSAL TEPKİ GÖSTERMİYOR?

Bu sorunun kolay bir cevabı yok.

Ekonomik sıkıntılarla mücadele eden, geçim derdine düşen, birikimini korumaya çalışan vatandaşın tepkisini örgütlemesi her zaman kolay değil.

Üstelik birikimini kaybetme endişesi yaşayan herkes meydanlara çıkmak zorunda da değil.

Ancak 455 bin 758 yatırımcıyı ilgilendiren bir olayda şu soruların ülke gündeminde daha güçlü biçimde tartışılması gerekiyor:

• Denetim mekanizmaları bu riskleri neden daha önce önleyemedi?
• Fonların tasfiye edilmesine gelinen süreçte hangi kurumsal eksiklikler yaşandı?
• Soruşturma yalnızca doğrudan sorumlularla mı sınırlı kalacak, varsa denetim ihmalleri de araştırılacak mı?
• Mağdurların kayıplarının ne kadarı ve hangi takvimle karşılanabilecek?
• Kamuoyuna düzenli ve anlaşılır bilgi verilecek mi?

Bunlar siyasi tartışmaların ötesinde, vatandaşın hakkını ilgilendiren sorulardır.

SPK’NIN ÖDEME DÜZENLEMESİ: MAĞDURLARIN BEKLENTİSİ BÜYÜK

27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle tasfiye ve ödeme süreçlerine ilişkin usul ve esaslar belirlendi.

SPK’nın açıklamasına göre bazı fonlarda ara ödemeler yapılacak. Ara ödeme hesaplamalarında yatırımcının net yatırım tutarı ve 1 milyon liralık üst sınır dikkate alınacak. Ancak bu düzenleme bütün yatırımcıların zararının tamamen karşılanacağı anlamına gelmiyor.

Dolayısıyla vatandaşın beklediği yalnızca bir düzenleme yayımlanması değil; parasının ne zaman ve ne kadarını geri alabileceğini açıkça öğrenmek.

HALKIN TEPKİSİ SADECE SOKAKTA ÖLÇÜLMEZ

Bir toplumun sessiz kalması, yaşananları kabul ettiği anlamına gelmez.

Bazen tepki sandıkta, bazen tüketici davranışlarında, bazen basında, bazen de hukuk mücadelesinde ortaya çıkar.

Ancak demokratik toplumlarda vatandaşın parasını ve hakkını ilgilendiren meselelerde kamuoyu denetimi büyük önem taşır.

Avrupa örneği bize şunu gösteriyor: Mağdurların örgütlü mücadelesi, özgür basının araştırmaları ve parlamentonun denetimi bir araya geldiğinde yıllarca kapalı kalan dosyalar yeniden açılabiliyor.

Türkiye’de de ihtiyaç duyulan şey, mağdurların sesinin duyulması, soruşturmanın bütün yönleriyle aydınlatılması ve denetim mekanizmalarının şeffaf biçimde hesap vermesidir.

SON SÖZ: VATANDAŞIN GÜVENİ NASIL GERİ KAZANILACAK?

455 bin 758 yatırımcının bulunduğu bir fon krizinde mesele yalnızca finansal tablolar ve tasfiye işlemleri değildir.

İnsanlar çalışarak, biriktirerek, geleceğini düşünerek para kazanıyor. Bu parayı bir sisteme emanet ettiklerinde karşılığında güvence ve denetim bekliyor.

Kimsenin peşinen suçlu ilan edilmesini istemiyoruz. Ancak kimsenin de sorumluluk alanının dışında kalmasını istemiyoruz.

Soruşturma sonuçlanmalı, varsa ihmaller ortaya çıkarılmalı, suç gelirleri tespit edilerek geri kazanılmalı ve mağdurların hakları korunmalıdır.

Çünkü vatandaşın devlete ve finansal sisteme güveni, yalnızca kriz çıkmadığında değil, kriz çıktığında gösterilen adaletle de ölçülür.

Ve bugün sorulması gereken soru şudur:

455 bin 758 yatırımcı parasını geri almayı beklerken, bu ülkede vatandaşın hakkını kim, nasıl ve ne zaman koruyacak?