Kamuyonda ‘Yüzde 10 Mustafa’ lakabıyla tanınan eski Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Merhum Mustafa Demir’in adının şehir kütüphanesine verileceğinin açıklanmasının ardından tartışmalar büyüyor.
Samsun’da kamuya ait alanlara verilen isimler yeniden tartışma konusu oldu. Şehir kütüphanesine “Mustafa Demir” adının verileceğine ilişkin açıklama yapılmasına rağmen, bu konuda henüz Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi’nden alınmış bir karar bulunmuyor.
Adı verilmesi düşünülen Mustafa Demir, geçmişte Samsun milletvekilliği, bakanlık ve bir dönem Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevlerinde bulunmuş, son seçim sürecinde ise yeniden aday gösterilmemişti. Vefatının ardından memleketi Trabzon’da toprağa verilmişti. Bu durum da kamuoyunda “isimlendirme kriterleri neye göre belirleniyor?” sorusunu beraberinde getirdi.
BAŞKAN DOĞAN: “MUSTAFA DEMİR ŞEHİR KÜTÜPHANESİ OLARAK HAYATA GEÇİRECEĞİZ”
Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, yaptığı açıklamada kütüphane projesinin detaylarını paylaşırken isim konusuna da net şekilde değindi.
Doğan, projenin sürecine ilişkin:
“Biraz uzun sürdü, biz de farkındayız. Müteahhitten kaynaklı yavaşlamalar oldu. İş çok büyük ve teferruatlı. İçerideki çalışma dışarıdan daha uzun süren bir iş. Proje zaten ödüllü bir proje. Okul sezonu olan Eylül dönemine açmayı planlıyoruz” dedi.
Projenin büyüklüğüne de dikkat çeken Doğan, kütüphanenin yaklaşık 5200 metrekare arsa üzerinde, 27 bin metrekareyi aşan inşaat alanına sahip olduğunu belirtti.
Ancak açıklamanın en dikkat çeken bölümü isimlendirme oldu. Doğan:
“Mustafa başkanın şehir kütüphanesinde emeği çoktu. Ailesiyle de konuştuk. Onlar da mutlu olacaklarını ifade ettiler. Mustafa Demir Şehir Kütüphanesi olarak hayata geçirmiş olacağız” ifadelerini kullandı.
POLEMİĞİN MERKEZİ: MECLİS KARARI OLMADAN AÇIKLAMA
Başkan Doğan’ın bu açıklaması, henüz Büyükşehir Belediye Meclisi’nde resmi bir karar alınmadan ismin ilan edilmesi nedeniyle tartışmayı daha da büyüttü.
Zira mevcut durumda isimlendirme süreci tamamlanmamışken, açıklamanın kamuoyunda “karar verilmiş” algısı oluşturduğu değerlendiriliyor.
SÜREÇ NASIL İŞLEMELİ?
Oysa süreç açık ve nettir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesinin (n) bendine göre; cadde, sokak, meydan, park, tesis ve benzerlerine ad verme yetkisi belediye meclisine aittir.
Bu yetkinin kullanımı ise aynı kanunun 81. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Buna göre;
isim verme kararlarının yürürlüğe girebilmesi için belediye meclisinin üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alınması ve mülki idare amirinin onayından geçmesi gerekir.
Büyükşehir belediyelerinde ise 5216 sayılı Kanun’da bu konu ayrıca düzenlenmediği için, ilgili hükümler gereği bu tür işlemlerde 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. Yani isim verme yetkisi ve usulü bakımından büyükşehir belediye meclisi yetkili ve sorumludur.
Dolayısıyla; belediye başkanlığı makamının veya bürokrasinin, meclis kararı olmadan isim belirlemesi ve bunu kesinleşmiş bir karar gibi kamuoyuna açıklaması hukuki olarak tartışma doğurmaktadır.
Ancak Samsun’da son dönemde yaşanan gelişmeler, bu sürecin fiilen işletilmediği yönünde eleştirileri artırıyor. Daha önce yeni düzenlemesi yapılan İstiklal Meydanı’nda Yunanca olan “Astorya” adıyla yaşanan tartışmada olduğu gibi, şimdi de meclis kararı alınmadan isimlerin kamuoyuna açıklanması ve sahaya yansıtılması dikkat çekiyor.
Nitekim geçtiğimiz günlerde gündem olan İstiklal Meydanı’ndaki “Astorya” gösteri merkezi adı da benzer şekilde tartışılmıştı. Bu tartışmalar ve eleştiriler devam ederken, meydanın adı olan “İstiklal Meydanı” ifadesi, alanın ismi sahaya yazıldıktan ve açılışı yapıldıktan sonra meydanın isim verilme konusu belediye meclisinin gündemine gelmişti.
Bu durum kamuoyunda şu soruları gündeme getiriyor:
“Yaptım oldu anlayışı yeniden mi vücut buluyor?”
“Meclis iradesi yok sayılarak emrivaki mi yapılıyor?”
Zira hukuki olarak yetki mecliste olmasına rağmen, karar süreci tamamlanmadan yapılan açıklamalar ve uygulamalar, fiili durum oluşturulduğu yönünde yorumlanıyor. Bu da hem hukuki tartışmaları hem de demokratik meşruiyet konusunu beraberinde getiriyor.
KAMUOYUNDAN SERT TEPKİ: “İSTEMİYORUZ”
Öte yandan sosyal medyada oluşan tablo da dikkat çekici. Konuya ilişkin yapılan paylaşımların altına gelen binlerce yorum incelendiğinde, kamuoyunda çok güçlü ve yaygın bir itiraz dalgası olduğu görülüyor.
Yorumların büyük çoğunluğunda ortak görüş şu şekilde özetleniyor:
“Bu isim yanlış, vazgeçilsin”
“Kütüphaneye uygun bir isim değil”
“Halka sorulmadan karar alınamaz”
Birçok kullanıcı, Mustafa Demir’in Samsun’a katkısının bulunmadığını öne sürerken, kütüphane gibi kültürel bir yapıya bu ismin verilmesini uygun bulmuyor.
Dikkat çeken bir diğer nokta ise alternatif isim önerilerinin yönü. Sosyal medyada yorum yapan Samsunlu vatandaşların önemli bir kısmı tartışma üretmeyecek, kapsayıcı ve tarihsel karşılığı olan isimlere işaret ediyor.
Öne çıkan öneriler:
“Gazi Mustafa Kemal Atatürk Kütüphanesi”
“19 Mayıs Şehir Kütüphanesi”
“Samsun Milli Mücadele Kütüphanesi”
“Samsun Şehir Kütüphanesi”
Bu tablo, tartışmanın kişisel isimlerden çok şehir kimliği ve ortak hafıza eksenine kaydığını gösteriyor.
“HALKA SORULSUN” ÇAĞRISI
Yorumlarda öne çıkan en güçlü taleplerden biri ise kararın halka danışılarak alınması.
Çok sayıda sosyal medya kullanıcısı vatandaş, anket veya referandum yapılması gerektiğini savunurken, isimlendirme sürecinin katılımcı bir yöntemle yürütülmesi çağrısında bulunuyor.
Buna karşılık az sayıda destekleyici yorum bulunsa da, genel tablo bu görüşlerin sınırlı kaldığını ve kamuoyundaki baskın eğilimin karşı çıkış yönünde olduğunu ortaya koyuyor.
GÖZ ARDI EDİLEN KRİTİK DETAY
Tartışmada çoğu zaman atlanan önemli bir gerçek var:
Bu kütüphane yalnızca belediyeye ait bir yatırım değil. Projenin maliyetinin yaklaşık yarısı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından karşılanmış durumda.
Bu durum isimlendirme meselesini basit bir yerel tercih olmaktan çıkarıp, daha geniş bir çerçeveye taşıyor.
Böyle bir yapının adı: kişisel değil, dönemsel değil, tartışmalı hiç olmamalı.
Aksine, kalıcı, kapsayıcı ve tarihsel karşılığı olan bir isim taşımalı.
MEŞRUİYETİN İKİ AYAĞI VAR
Ortaya çıkan tablo iki yönlü bir tartışmayı beraberinde getiriyor:
Bir yanda meclis kararı olmadan oluşan fiili durum, diğer yanda ise toplumsal kabul sorunu.
Bu iki unsurdan biri eksik olduğunda, alınan kararlar ne kadar doğru olursa olsun tartışma bitmez.
Samsun’da bugün yaşanan tam olarak budur.
Kamuoyunun beklentisi ise net:
Kararların önce mecliste alınması, ardından toplumun görüşü gözetilerek açıklanması.
Ve belki de en önemlisi:
Bu şehre yapılmış en büyük kültür yatırımlarından birinin adı, günü kurtaran değil, gelecek nesillere yakışan bir isim olmalıdır
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
